Extra info over symposium “Hoe kom je d’r bij?”
Diaconie vraagt aandacht voor armoede
Op zaterdag 13 november organiseerden de protestantse en rooms-katholieke diaconie van Leiden, samen met Zorgbelang Zuid-Holland en Stichting Urgente Noden Leiden, in Diaconaal Centrum De Bakkerij een drukbezocht symposium over stille armoede en sociale uitsluiting: “Hoe kom je d’r bij?”.
Ton Snepvangers, coördinator van De Bakkerij, opende met:‘Stille armoede en sociaal isolement zie je nauwelijks. Hoe kom je die op het spoor en wat betekent het voor mensen om de aansluiting met de maatschappij te missen?’ Jan Laurier, vroeger wethouder in Leiden en Eerste Kamerlid voor Groen Links, vertelde dat hij op 5 december een gezin aantrof dat op straat gezet was. Er werd voor onderdak gezorgd, maar het liet hem niet los. Onderweg stopte hij hen 25 gulden toe zodat ze er toch iets van pakjesavond konden maken. Het voorval is typerend voor stille armoede: soms zie je het, soms niet. Soms wordt het probleem opgelost, vaak ook niet.
Het onlangs verschenen rapport van Kerk in Actie laat zien dat de PKN diaconieën in 2009 34.000 aanvragen voor hulp kregen. Omdat het vangnet van de sociale zekerheden aan erosie onderhevig is wordt de rol van de kerken steeds groter. Ook het CBS geeft schrikbarende cijfers: 1 op de 9 kinderen onder de 18 jaar leeft in armoede. Het gaat dan vooral om eenoudergezinnen. Laurier: ‘armoede heeft een ander gezicht gekregen: naast mensen in de bijstand, Wajongers en ZZP-ers steeds meer mensen die hun baan verliezen. De gevolgen van de crisis zijn groot. Sociale Diensten krijgen aanvragen die niet gehonoreerd kunnen worden. Mensen hebben structureel te weinig inkomen en kunnen hun verplichtingen niet nakomen. De Voedselbanken ziet een toename van cliënten’. Armoede is niet alleen een tekort aan geld en het wegvallen van sociale contacten, maar geeft ook lichamelijke en psychische problemen.
Een gesprek met twee ervaringsdeskundigen maakt het verhaal van Laurier concreet.
Elly is al 20 jaar mantelzorger voor haar zieke man. Hoewel er geen financiële zorgen zijn is haar leven wel veranderd: ‘altijd rekening houden met thuis, altijd een telefoon op zak’. Haar wereld is kleiner geworden, minder of korte sociale contacten, veel kan niet meer of met veel geregel vooraf. Marjan moet rondkomen van een minimum: ‘je wordt erg gehaaid en gaat met de fiets op koopjesjacht’. Eerst bezoeker van een maaltijdproject is zij er nu vrijwilliger: op die manier heeft zij weer contacten. Ze geniet van de muziekles voor minima, maar kan door de vele eigen bijdragen sporten niet betalen. Voor haar als patiënt eigenlijk wel nodig. Jarenlang schaamde ze zich om hulp te vragen. Ze pleit ervoor niet neer te kijken op arme mensen: ‘wie vraagt er nou om armoe? Niemand toch?’
Vertegenwoordigers van JES Leiden, buurtmaatschappelijk werk van Kwadraad, Mantelzorg van Activite, Meldpunt zorg en overlast van de GGD en Stichting Urgente Noden melden dat hun organisaties helpen bij problemen veroorzaakt door armoede en sociale uitsluiting. Zij benadrukken dat mensen niet moeten aarzelen aan de bel te trekken als ze om zich heen problemen signaleren. De bezuinigingen van het kabinet komen voor 4,5 miljard uit de sociale zekerheid, dus van mensen aan de onderkant van de samenleving. De politiek gaat er vanuit dat deze mensen voor zichzelf op komen, maar in de praktijk gebeurt dat niet.
Roos van Gelderen, Leids wethouder voor Jeugd, Zorg en Welzijn, sluit zich hierbij aan. Vanuit de SP probeert zij de scherpe kantjes van het rechtse kabinetsbeleid bij te schaven. Organisaties kunnen hun werk nog meer op elkaar afstemmen en instellingen en particulieren kunnen aan de slag gaan, op mensen met problemen afstappen. ‘We zijn het niet gewend om aan te bellen, maar doe het maar’. Wat bovendien erg verhelderend werkt, en dat wil ze vooral politici meegeven, is om regelmatig ergens mee te lopen: dan weet je waar je over praat. Ze besluit met: ‘Leiden moet de sociale stad blijven die ze is. Het goede moet behouden blijven voor de mensen aan de onderkant van de samenleving en voor de nieuwe generatie’.
Tot slot wordt aan alle deelnemers boekje ‘over Armoede gesproken’ aangeboden, voor dit symposium samengesteld door Ton Snepvangers, met teksten over stille armoede en sociale uitsluiting, aangeleverd vanuit de kerkelijke achterban (verkrijgbaar in De Bakkerij).
Het symposium werd mede mogelijk gemaakt door Fonds 1818, Skanfonds en DCI Bisdom Rotterdam.